Εθνικά κέντρα σεισμικής παρακολούθησης
Παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο, εθνικά δίκτυα, βασικά επίπεδα επικινδυνότητας και τεκτονικές συνόψεις για σεισμικά ενεργές χώρες.
Οι 100 σημαντικότεροι σεισμοί όλων των εποχών
Εξερευνήστε το οριστικό ιστορικό αρχείο των 100 ισχυρότερων και φονικότερων ρήξεων megathrust από το 1700.
Ιαπωνία
Τέσσερις τεκτονικές πλάκες συναντώνται κάτω από το ιαπωνικό αρχιπέλαγος: η πλάκα του Ειρηνικού βυθίζεται στις τάφρους της Ιαπωνίας και των Κουρίλων κατά μήκος της ανατολικής ακτής, ενώ η πλάκα της Θάλασσας των Φιλιππίνων υποωθείται στην τάφρο Nankai στα νότια. Αυτή η γεωμετρία προκάλεσε το megathrust Mw 9.1 του Τοχόκου το 2011 και διατηρεί μια ρήξη Nankai ανάμεσα στους πιο στενά παρακολουθούμενους κινδύνους στη Γη.
Τουρκία
Η πλάκα της Ανατολίας συμπιέζεται προς τα δυτικά ανάμεσα στις συγκλίνουσες πλάκες της Ευρασίας και της Αραβίας, εκτονώνοντας αυτή την παραμόρφωση κατά μήκος δύο από τα μακρύτερα ρήγματα οριζόντιας μετατόπισης στον κόσμο: το Ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, που από το 1939 ρηγματώνεται προοδευτικά δυτικά προς την Κωνσταντινούπολη, και το Ρήγμα της Ανατολικής Ανατολίας, που προκάλεσε τον Mw 7.8 του Καχραμανμαράς τον Φεβρουάριο του 2023.
Ινδονησία
Η ινδοαυστραλιανή πλάκα υποβυθίζεται κάτω από το τέμαχος της Σούντα κατά μήκος τόξου 5.000 χλμ που διατρέχει τη Σουμάτρα και την Ιάβα και κατόπιν κάμπτεται στη σύγκρουση της Θάλασσας Μπάντα ανατολικά της Φλόρες. Η ρήξη Mw 9.1 Σουμάτρας-Άνταμαν του 2004 και το τσουνάμι που ακολούθησε παραμένουν το φονικότερο σεισμικό γεγονός της σύγχρονης οργανικής εποχής.
Μεξικό
Η πλάκα Cocos υποβυθίζεται κάτω από τη Βόρεια Αμερική κατά μήκος της τάφρου της Μέσης Αμερικής, φορτίζοντας το σεισμικό κενό του Γκερέρο και το τμήμα της Τσιάπας. Η Πόλη του Μεξικού βρίσκεται 300 χλμ στην ενδοχώρα και όμως υφίσταται δυσανάλογες ζημιές: η μαλακή λιμναία άργιλος πάνω στην οποία είναι χτισμένη ενισχύει έως και πενήντα φορές τη δόνηση μεγάλης περιόδου, όπως έδειξαν οι καταστροφές του 1985 και του 2017.
Φιλιππίνες
Το αρχιπέλαγος βρίσκεται ανάμεσα σε δύο αντίθετες ζώνες υποβύθισης — η τάφρος της Μανίλα καταπίνει τη Νότια Σινική Θάλασσα από τα δυτικά, η τάφρος των Φιλιππίνων καταναλώνει τη Θάλασσα των Φιλιππίνων από τα ανατολικά — με το Ρήγμα των Φιλιππίνων μήκους 1.200 χλμ να απορροφά την υπόλοιπη κίνηση διασχίζοντας τα νησιά. Λίγες χώρες συγκεντρώνουν τόσο όριο πλακών σε τόσο λίγη γη.
Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι η σεισμικά πιο ενεργή χώρα της Ευρώπης. Η αφρικανική πλάκα υποβυθίζεται κάτω από το Αιγαίο κατά μήκος του Ελληνικού Τόξου νότια της Κρήτης, ενώ το ίδιο το Αιγαιακό τέμαχος εφελκύεται και λεπταίνει, ανοίγοντας κανονικά ρήγματα στον Κορινθιακό και την Αττική με ορισμένους από τους ταχύτερους ρυθμούς εφελκυσμού που έχουν μετρηθεί σε ηπειρωτικό φλοιό.
Χιλή
Η πλάκα Nazca προελαύνει ανατολικά κάτω από τη Νότια Αμερική με περίπου 7 εκ. τον χρόνο, από τους ταχύτερους ρυθμούς σύγκλισης στον πλανήτη και ο λόγος που η Χιλή φιλοξενεί τον ισχυρότερο σεισμό που καταγράφηκε ποτέ οργανικά, τον Mw 9.5 της Βαλδίβια το 1960. Η ίδια διεπαφή προκάλεσε τον Mw 8.8 του Maule το 2010.
Νεπάλ
Ολόκληρη η χώρα βρίσκεται πάνω στην Κύρια Ιμαλαϊκή Ώθηση, το ρήγμα στο οποίο η Ινδία ωθείται κάτω από το Θιβέτ με περίπου 2 εκ. τον χρόνο και που ανύψωσε τα Ιμαλάια. Ο Mw 7.8 του Γκόρκα το 2015 αποδέσμευσε μόνο μέρος της συσσωρευμένης παραμόρφωσης, αφήνοντας το τμήμα δυτικά του Κατμαντού ακόμη κλειδωμένο και φορτισμένο.
Περού
Το Περού βρίσκεται στο Δαχτυλίδι της Φωτιάς του Ειρηνικού, όπου η ωκεάνια πλάκα Nazca υποβυθίζεται προς τα ανατολικά-βορειοανατολικά κάτω από τη νοτιοαμερικανική πλάκα κατά μήκος της τάφρου Περού-Χιλής με ταχύτητα περίπου 6 έως 7 εκ. τον χρόνο. Αυτή η διεπαφή megathrust προκαλεί κολοσσιαίους σεισμούς υποβύθισης και τσουνάμι — όπως η καταστροφή του Άνκας το 1970 (Mw 7,9) που πυροδότησε τη φονική χιονοστιβάδα του Ουασκαράν, ο σεισμός της Αρεκίπα το 2001 (Mw 8,4) και το ιστορικό megathrust του 1746 που κατέστρεψε τη Λίμα και το Καγιάο.
ΗΠΑ
Η αμερικανική σεισμικότητα προέρχεται από τέσσερα ανεξάρτητα περιβάλλοντα: το μετασχηματιστικό ρήγμα Σαν Αντρέας που διασχίζει την Καλιφόρνια, την κλειδωμένη ζώνη υποβύθισης Cascadia ανοιχτά του βορειοδυτικού Ειρηνικού, το τόξο των Αλεούτιων που καθιστά την Αλάσκα την πιο σεισμογενή πολιτεία, και το θερμό σημείο της Χαβάης όπου η κίνηση του μάγματος και η κατάρρευση πρανών προκαλούν τις δονήσεις.
Ιταλία
Η οροσειρά των Απεννίνων διαστέλλεται κατά μήκος της ράχης της, παράγοντας επιφανειακούς σεισμούς κανονικών ρηγμάτων ακριβώς κάτω από ιστορικούς πέτρινους οικισμούς — αυτός είναι ο μηχανισμός της Λ'Άκουιλα το 2009 και της Αματρίτσε το 2016. Νοτιότερα, το καλαβρικό τόξο υποβυθίζει τον πυθμένα του Ιονίου και τροφοδοτεί τα ηφαιστειακά συστήματα της Αίτνας, του Βεζούβιου και των Κάμπι Φλεγκρέι.
Νέα Ζηλανδία
Η πλάκα του Ειρηνικού υποβυθίζεται κάτω από το Βόρειο Νησί στο περιθώριο Hikurangi, και έπειτα το όριο αλλάζει χαρακτήρα κατεβαίνοντας στο Νότιο Νησί στο Αλπικό ρήγμα, δομή οριζόντιας μετατόπισης 600 χλμ που ρηγματώνεται περίπου κάθε 300 χρόνια και τελευταία φορά το 1717. Το Κράιστσερτς το 2010-2011 έδειξε πόσες ζημιές μπορούν να προκαλέσουν ρήγματα που δεν είχαν χαρτογραφηθεί.
Ρωσία
Η σεισμικότητα της Ρωσίας συγκεντρώνεται σε τρεις πολύ απομακρυσμένες μεταξύ τους ζώνες: την τάφρο Κουρίλων-Καμτσάτκα, όπου η πλάκα του Ειρηνικού υποβυθίζεται με σχεδόν 8 εκ. τον χρόνο και προκαλεί τους ισχυρότερους σεισμούς και τσουνάμι της χώρας· την τάφρο της Βαϊκάλης, ζώνη ηπειρωτικής διάνοιξης που διαχωρίζει τη Σιβηρία· και τον Καύκασο, όπου η αραβική σύγκρουση προκαλεί ανάστροφη ρηγμάτωση.
Ινδία
Ο σεισμικός κίνδυνος της Ινδίας οφείλεται στην προς βορρά ώθηση της Ινδικής πλάκας προς την Ευρασία, με περίπου 4–5 cm τον χρόνο. Το μέτωπο των Ιμαλαΐων από το Κασμίρ έως το Αρουνατσάλ Πραντές, το οροπέδιο Σιλόνγκ στα βορειοανατολικά και το τόξο καταβύθισης Ανταμάν–Νικομπάρ παράγουν τους ισχυρότερους σεισμούς, όμως ούτε το σταθερό εσωτερικό είναι ασφαλές: οι σεισμοί του Μπουτζ (2001) και του Λατούρ (1993) έπληξαν μακριά από οποιοδήποτε όριο πλακών.
Κολομβία
Τρία τεκτονικά στοιχεία συγκλίνουν στην Κολομβία: η πλάκα Nazca που υποβυθίζεται κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού, η πλάκα της Καραϊβικής που πιέζει από βορρά και το τέμαχος του Παναμά που συγκρούεται από βορειοδυτικά. Το περιθώριο Τσοκό ανοιχτά της Μπουεναβεντούρα είναι το πιο ενεργό τμήμα, ικανό για ρήξεις Mw 8 όπως το 1906 και το 1979.
Αρμενία
Η Αρμενία βρίσκεται στην ενεργό ζώνη σύγκρουσης όπου η προς βορρά προέλαση της αραβικής πλάκας συγκρούεται με την ευρασιατική πλάκα κατά μήκος του Μικρού Καυκάσου και του αρμενικού υψιπέδου. Η παραμόρφωση κατανέμεται σε δεξιόστροφα οριζόντιας ολίσθησης και ανάστροφα ρήγματα κατά μήκος κύριων δομών όπως τα συστήματα ρηγμάτων Παμπάκ-Σεβάν-Σιουνίκ και Γκαρνί, προκαλώντας καταστροφικούς επιφανειακούς σεισμούς όπως η καταστροφή του Σπιτάκ το 1988 (Mw 6,8) και ο ιστορικός σεισμός του Γκαρνί το 1679 που κατέστρεψε το Ερεβάν.
Αφγανιστάν
Ο Ινδοκαύκασος φιλοξενεί μια φωλιά σεισμών ενδιάμεσου βάθους, 180 έως 250 χλμ, μέσα σε μια πλάκα βυθιζόμενης λιθόσφαιρας που απέμεινε από τη σύγκρουση Ινδίας-Ευρασίας. Το βάθος τους απλώνει τη δόνηση σε Κεντρική και Νότια Ασία, ενώ η επιφανειακή ρηγμάτωση κοντά στη Χεράτ προκαλεί τις βαρύτερες τοπικές καταστροφές σε χωριά χτισμένα με άοπλες ωμόπλινθους.
Γεωργία
Η Γεωργία καταλαμβάνει τον συμπιεσμένο διάδρομο μεταξύ των οροσειρών του Μεγάλου και του Μικρού Καυκάσου, απορροφώντας την ηπειρωτική σύγκρουση της αραβικής και της ευρασιατικής πλάκας. Η ενεργός παραμόρφωση κυριαρχείται από ζώνες πτυχώσεων και ωθήσεων κατά μήκος της μετωπικής ώθησης του Μεγάλου Καυκάσου και του συστήματος Τριαλέτι, προκαλώντας ισχυρούς επιφανειακούς σεισμούς ώθησης όπως ο σεισμός της Ράτσα το 1991 (Mw 7,0, ο ισχυρότερος καταγεγραμμένος στη χώρα), καθώς και επιφανειακά ενδοπλακικά συμβάντα κάτω από ευάλωτα αστικά κέντρα όπως ο σεισμός της Τιφλίδας το 2002.
Ισλανδία
Η Ισλανδία εκτείνεται πάνω στην αποκλίνουσα Μεσοατλαντική Ράχη, όπου η Βορειοαμερικανική και η Ευρασιατική πλάκα απομακρύνονται με ρυθμό περίπου 2 εκ. ετησίως ακριβώς πάνω από ένα θερμό σημείο του μανδύα. Αυτή η τεκτονική συμβολή προκαλεί συνεχή ηφαιστειακή διάρρηξη, εκτεταμένα σμήνη ρωγμών στη χερσόνησο Ρέικιανες και ισχυρούς σεισμούς μετασχηματισμού κατά μήκος της Σεισμικής Ζώνης της Νότιας Ισλανδίας και της Ζώνης Θραύσης Τγιόρνες.
Καζακστάν
Η σεισμική επικινδυνότητα του Καζακστάν συγκεντρώνεται στα νοτιοανατολικά, όπου το βόρειο Τιέν Σαν απορροφά τη βράχυνση που μεταδίδεται δύο χιλιάδες χιλιόμετρα βορειότερα από τη σύγκρουση Ινδίας-Ευρασίας. Το Αλμάτι, η μεγαλύτερη πόλη της χώρας, καταστράφηκε δύο φορές μέσα σε σαράντα χρόνια, από τον σεισμό του Verny το 1887 και τον Mw 8.0 του Chon-Kemin το 1911.
Ουζμπεκιστάν
Η κοιλάδα Φεργκάνα και η λεκάνη της Τασκένδης βρίσκονται πάνω σε ωθήσεις που απορροφούν την προς βορρά πίεση του Παμίρ. Εδώ το μέγεθος δεν λέει όλη την ιστορία: ο σεισμός της Τασκένδης το 1966 έφτασε μόλις M 5.2, αλλά ήταν επιφανειακός και ακριβώς κάτω από την πόλη, ισοπέδωσε το ιστορικό κέντρο και άφησε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους άστεγους.
Βενεζουέλα
Η πλάκα της Καραϊβικής ολισθαίνει ανατολικά δίπλα στη Νότια Αμερική κατά μήκος των ρηγμάτων οριζόντιας μετατόπισης San Sebastián και El Pilar, που περνούν λίγο ανοιχτά της πυκνοκατοικημένης βόρειας ακτής της Βενεζουέλας. Ο σεισμός του Καράκας το 1967 έφτασε μόλις M 6.6 αλλά κατέρριψε πολυώροφα κτίρια πάνω σε μαλακά ιζήματα στην Altamira και τους Los Palos Grandes.
Μαλαισία
Η χερσονησιακή Μαλαισία απέχει από κάθε όριο πλακών και νιώθει κυρίως μακρινούς σεισμούς της Σουμάτρας παρά δικούς της. Το Σαμπάχ αποτελεί εξαίρεση: ενεργά κανονικά ρήγματα γύρω από το όρος Κιναμπάλου προκάλεσαν τον Mw 6.0 του Ρανάου το 2015, που πυροδότησε θανατηφόρες βραχοπτώσεις στο βουνό και αιφνιδίασε μια περιοχή που επί χρόνια θεωρούνταν ήρεμη.